Boeddhisme

Waarom heb ik interesse in boeddhisme? Ik ben Katholiek opgegroeid, maar vanaf mijn 15e of 16e verjaardag ben ik niet meer praktiserend. Ik geloofde gewoonweg niet in de praatjes die in de kerk werden verteld. Dit kwam denk ik voornamelijk vanwege mijn beta aanleg en de wil om alles te kunnen verklaren en niet zomaar iets aan te nemen. Iedere godsdienst verwacht een stukje blind geloof, er is altijd wel iets binnen een geloof wat niet te beredeneren valt. Daarbij komt nog dat de meeste godsdiensten graag zieltjes winnen door oorlogen te voeren. Voor mij heeft godsdienst dus niets te bieden.

Tijdens mijn reizen in Azië was ik wel altijd geïntrigeerd door de boeddhistische monniken. Ik weet eigenlijk niet waarom, ik wist niets van het boeddhisme af, maar het kwam op één of andere manier binnen bij mij als iets rustigs en mooi.

Nu ik wat boeken over boeddhisme heb gelezen, begrijp ik welke zaken mij aantrekken binnen het boeddhisme. Het is vooral de instelling in het leven wat me aantrekt. Met name de volgende zaken:

– Men wenst dat alle voelende wezens gelukkig zijn.
– Men wenst dat geen enkel voelend wezen geen lijden hoeft te ervaren.
– Al onze daden hebben hebben gevolg voor ons zelf (Karma)
– Alles bestaat relatief, leegte en zelfloosheid

Waarom de de eerste twee punten mij aanspreken is denk ik vanzelfsprekend. Tenzij je een racist bent of sadist of iets dergelijks, kan iedereen zich wel in deze punten vinden. Al zijn er natuurlijk wel kanttekeningen te plaatsen. Ik hou erg van een lekker stukje vlees op mijn bord, dat is niet te rijmen met de eerste twee punten. Ook sla ik een mug dood die me lastig valt in de slaapkamer! Echte boeddhisten zijn daarom ook vegetarisch en zullen nooit express een ander wezen doden, ook geen vervelende mug. Voor mezelf denk ik dat me beperk tot mensen en niet alle voelende wezens. Misschien dat ik extra nadenk voordat ik de mug dood sla, maar als deze echt irritant is dan vrees ik toch dat ik hem uit zijn lijden moet verlossen. Misschien heeft de mug genoeg karma opgebouwd om terug te keren als een olifant!

Het karma verhaal spreekt me ook wel aan. Het is op zoveel fronten aanwezig, simpele dingen als; Je lacht naar iemand, je krijgt een lach terug. Maar ook als je het niet gelijk terug krijgt is het goed om aardig te zijn voor anderen. Ik doe wel eens een mettameditatie, daar moet je dan vriendelijkheid uitstralen naar geliefden, familie, bekenden maar ook mensen die je niet zo leuk vindt. Ik heb met dat laatste altijd moeite, niet omdat ik dat niet kan maar omdat ik eigenlijk geen mensen ken die ik niet kan uitstaan. De echte boeddhist gelooft dat Karma blijft bestaan na je dood en in een nieuw voelend wezen terecht komt, maar voor mij is het al genoeg om in mijn eigen leven zo goed mogelijk Karma te bouwen. Wat erna komt zien we dan wel!

Het laatste punt is wat lastiger…is ook moeilijker uit te leggen maar bevat wel veel waarheid. Het gaat er niet om dat niets bestaat. Alle verschijnselen en mensen bestaan wel degelijk, maar wat boeddhisten noemen in de conventionele werkelijkheid. Per slot van rekening zit ik hier te typen en zit jij te lezen! Leegte is niet hetzelfde als nihilisme. Het betekent dat mensen en verschijnselen leeg zijn van onze gefantaseerde projecties. Ze bezitten niet de aspecten die onze verkeerde (beperkte) opvattingen aan ze toekennen. Ze bestaan niet op de manier waarop ze nu aan ons verschijnen, maar ze bestaan wel degelijk. Begrijpen wat leegte is wordt in het boeddhisme voorgesteld als het hoogtepunt van geestelijke training. Deze wordt bereikt door het systematisch beoefenen van de volmaakte deugden, samen met de diepste vorm van meditatie, dit alles leidt tot de verlichting van de hoogste wijsheid. Dat gaat bij mij dus niet gebeuren, ik zal de leegte dus nooit kunnen doorgronden, maar op zich is dit wel interessant.

Een belangrijk kenmerk van boeddhisme is ook dat men nooit zal proberen om een ander te bekeren tot het boeddhisme, er zijn dus ook geen oorlogen gevoerd uit naam van het boeddhisme. Mediteren is ook iets wezenlijks anders dan bidden. Bij bidden vraag je wat van je God, bij mediteren luister je alleen maar naar jezelf en geef je aan anderen! Je vraagt niets.

Omdat boeddhisten in wedergeboorte geloven en het lichaam als iets tijdelijks ervaren zijn ze ook niet bang voor de dood. Hun motto voor de dag is niet “Ik ga vandaag niet dood” zoals de meeste mensen willen denken maar “vandaag zou mijn laatste dag kunnen zijn”. Ik kan me heel goed vinden in deze instelling. Als je er van uit gaat dat iedere dag de laatste zou kunnen zijn geniet je meer van het leven!

Er zijn echter ook een aantal zaken waar ik nog wat vraagtekens bij zet:

– Alle voelende wezens worden wedergeboren
– Karma nemen we mee van het ene leven naar het andere
– Verlichting zodat je bevrijd bent van wedergeboorte

Het is dus duidelijk dat ik nog steeds hetzelfde probleem heb met zaken die je niet kunt verklaren. Je komt dan weer met het feit dat je iets moet geloven. Hoe kun je wedergeboorte bewijzen? Ik vroeg gisteren tijdens een praatje met een monnik de volgende vraag: “Wedergeboorte heeft geen einde tenzij je verlicht wordt, maar waar en wanneer is het begonnen?” De monnik begon te lachen en vertelde me dat dat een complex verhaal is en niet zo makkelijk is uit te leggen. Ook op de vraag “Wie bepaalt aan het einde van je leven naar welk nieuw te verwekken wezen je ziel/karma gaat?” wilde hij niet antwoorden, ook te complex, maar hij liet doorschemeren dat het karma dat zelf regelt, er is in ieder geval geen god of zo die dat doet. Ook de vraag of er nieuwe zielen kunnen ontstaan (doordat er meer voelende wezens op aarde komen) werd ontwijkend beantwoord. Ik hoop dat ik volgende week tijdens mijn “Discovering Buddhism” cursus in het klooster hier meer inzichten over krijg.

Concluderend heb ik nog steeds niets met Geloof. Het is de levensopvatting van boeddhisme wat me intrigeert. Ik zal dus ook nooit een boeddhist worden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *